Sprawozdanie KOBiZE – zmiany w 2026 roku, które musisz znać

Sprawozdanie KOBiZE – zmiany w 2026 roku, które musisz znać

Warszawa, 9 czerwca 2026 r. – Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują istotne zmiany w przepisach dotyczących sprawozdania KOBiZE. Nowelizacja ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy o bateriach i akumulatorach wprowadza wyższe stawki opłat produktowych, rozszerzony zakres raportowanych danych oraz ostrzejsze sankcje za nieterminowe złożenie dokumentu.

Zmiany dotykają każdego przedsiębiorcy, który wprowadza na rynek produkty w opakowaniach, oleje smarowe, opony, baterie i akumulatory. W praktyce oznacza to, że nawet małe firmy muszą dostosować swoje procedury raportowania. Kto nie zdąży do 31 marca 2026 roku, ryzykuje grzywną sięgającą nawet 100 000 zł.

Podstawy prawne i cel raportowania

Sprawozdanie KOBiZE to coroczny raport składany przez przedsiębiorców do Krajowego Rejestru Obowiązków Przedsiębiorców. Jego celem jest monitorowanie przepływu odpadów opakowaniowych, olejów, opon, baterii i akumulatorów w gospodarce. Dane te służą do weryfikacji osiągania wymaganych poziomów recyklingu.

Obowiązek wynika z ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach. Nowelizacja z 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 1487) wprowadziła zmiany, które weszły w życie z początkiem 2026 roku.

Zakres podmiotowy – kogo dotyczą nowe obowiązki

Obowiązek raportowania obejmuje producentów, importerów oraz podmioty dokonujące wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Nie ma znaczenia skala działalności – nawet firma wprowadzająca kilkaset kilogramów opakowań rocznie musi złożyć spraportowanie KOBiZE. Wyjątkiem są mikroprzedsiębiorcy, którzy nie wprowadzają opakowań w ilości przekraczającej 1 tony rocznie – ale i oni muszą prowadzić ewidencję.

Nowością od 2026 roku jest rozszerzenie obowiązku na podmioty wprowadzające baterie litowo-jonowe oraz nowe typy opakowań kompozytowych. To istotna zmiana, która dotknie przede wszystkim branżę elektroniczną i motoryzacyjną.

Najważniejsze zmiany w sprawozdaniu KOBiZE od 1 stycznia 2026

Nowelizacja przynosi trzy kluczowe obszary modyfikacji: stawki opłat, zakres danych i terminy. Każdy z nich wymaga od przedsiębiorców aktualizacji wiedzy i dostosowania procesów.

Nowe stawki opłat produktowych i opłat za brak wymaganego poziomu recyklingu

Stawki opłat produktowych za opakowania, oleje, opony, baterie i akumulatory wzrosły średnio o 15–20% w porównaniu do 2025 roku. Dla przykładu, opłata za opakowania z tworzyw sztucznych wynosi teraz 2,50 zł za kilogram, podczas gdy w 2025 roku było to 2,10 zł. Opłata za opakowania szklane wzrosła z 0,35 zł do 0,42 zł za kilogram.

Opłata za brak osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu również została podniesiona. Za każdy kilogram brakującego odpadu trzeba zapłacić stawkę wyższą o 20% w stosunku do roku poprzedniego. To oznacza, że przedsiębiorcy, którzy nie osiągną np. 55% recyklingu dla opakowań z tworzyw sztucznych, zapłacą więcej niż kiedykolwiek.

Rozszerzony zakres danych w raporcie – nowe kody odpadów i kategorie produktów

W raporcie KOBiZE za 2026 rok należy uwzględnić dodatkowe kody odpadów, w tym dla nowych typów opakowań kompozytowych (np. kartonów po napojach z folią aluminiową). Wprowadzono także rozszerzone dane dotyczące baterii litowo-jonowych – konieczne jest podanie nie tylko masy, ale także składu chemicznego i pojemności.

Zmiany te wymagają od firm dokładniejszej ewidencji. Dotychczasowe, uproszczone raportowanie nie wystarczy. Konieczne jest prowadzenie szczegółowej dokumentacji już na etapie przyjęcia towaru do magazynu.

Terminy składania sprawozdania KOBiZE w 2026 roku – co się zmienia?

Najbardziej oczekiwaną zmianą jest przesunięcie terminu składania raportu. Dotychczasowy termin 15 marca został zastąpiony datą 31 marca 2026 roku. Przedsiębiorcy zyskali dodatkowe 16 dni na przygotowanie danych.

Mimo wydłużenia terminu, eksperci zalecają wcześniejsze rozpoczęcie prac nad raportem. Nowy zakres danych i wyższe stawki opłat sprawiają, że ryzyko błędów jest większe. Rozpoczęcie procesu w styczniu lub lutym pozwoli uniknąć pośpiechu i pomyłek.

Kary za nieterminowe złożenie – wyższe sankcje

Kary za nieterminowe złożenie sprawozdania KOBiZE wzrosły znacząco. Maksymalna grzywna wynosi teraz 50 000 zł, a w przypadku celowego zatajenia danych – nawet 100 000 zł. Dodatkowo, jeśli raport nie zostanie złożony w ciągu 14 dni od terminu, przedsiębiorca może zostać obciążony opłatą dodatkową w wysokości 50% należnej opłaty produktowej.

W praktyce oznacza to, że spóźnienie o dwa tygodnie może kosztować firmę kilkadziesiąt tysięcy złotych. Dlatego tak ważne jest terminowe i rzetelne przygotowanie dokumentacji.

Jak przygotować sprawozdanie KOBiZE krok po kroku – praktyczny przewodnik

Przygotowanie sprawozdania KOBiZE wymaga systematycznego podejścia. Poniżej przedstawiamy sprawdzoną metodę, która minimalizuje ryzyko błędów.

Gromadzenie danych źródłowych i ewidencja odpadów

Pierwszym krokiem jest zebranie danych o masie i rodzajach wprowadzonych opakowań, olejów, opon, baterii i akumulatorów. Najlepiej prowadzić ewidencję w formie elektronicznej – arkusze kalkulacyjne lub dedykowane oprogramowanie. Kluczowe jest przyporządkowanie każdego produktu do właściwego kodu odpadu zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu.

W 2026 roku szczególną uwagę należy zwrócić na opakowania wielomateriałowe. Błędne przypisanie kodu może skutkować nieprawidłowym obliczeniem poziomu recyklingu i wyższą opłatą produktową.

Korzystanie z systemu BDO i weryfikacja poprawności

Wypełniony raport składa się przez system BDO (moduł KOBiZE). Przed wysłaniem warto skorzystać z opcji walidacji danych, która automatycznie sprawdza poprawność formalną. System wskaże ewentualne braki i błędy, co pozwoli uniknąć odrzucenia raportu.

Jeśli nie masz pewności co do poprawności danych, warto skorzystać z profesjonalnego doradztwa środowiskowego. Firmy takie jak Ekopro-Grupa oferują kompleksową obsługę sprawozdań KOBiZE, w tym audyt danych, wypełnienie raportu i reprezentację przed urzędem. To szczególnie przydatne, gdy zakres danych jest rozszerzony, a stawki opłat wyższe.

Najczęstsze błędy w sprawozdaniu KOBiZE i jak ich uniknąć

Analiza raportów z poprzednich lat wskazuje na kilka powtarzających się problemów. Warto je znać, aby uniknąć kosztownych pomyłek.

Błędne przypisanie kodów odpadów

Najczęstszym błędem jest nieprawidłowe przyporządkowanie kodów odpadów do poszczególnych kategorii produktów. Dotyczy to zwłaszcza opakowań wielomateriałowych, gdzie jeden produkt może zawierać tworzywo sztuczne, aluminium i papier. W 2026 roku wprowadzono nowe kody dla opakowań kompozytowych, co dodatkowo komplikuje sprawę.

Rozwiązaniem jest prowadzenie szczegółowej ewidencji już na etapie zakupu lub importu. Warto też skonsultować się z doradcą środowiskowym, który pomoże w prawidłowym sklasyfikowaniu produktów.

Pominięcie obowiązku opłaty produktowej

Wielu przedsiębiorców zapomina o obowiązku uiszczenia opłaty produktowej za produkty, dla których nie osiągnięto wymaganego poziomu recyklingu. Opłatę należy wpłacić do 31 marca 2026 roku na konto Urzędu Marszałkowskiego. Brak wpłaty skutkuje naliczeniem odsetek i możliwością nałożenia opłaty dodatkowej.

Aby tego uniknąć, warto obliczyć wymagane poziomy recyklingu już na początku roku. Dla opakowań z tworzyw sztucznych w 2026 roku wynoszą one 55%, a dla opakowań szklanych 70%. Jeśli nie jesteś w stanie osiągnąć tych poziomów, lepiej od razu zaplanować budżet na opłatę produktową.

Konsekwencje nieprzestrzegania nowych przepisów – sankcje i kontrole

Nowe przepisy przewidują nie tylko wyższe kary, ale także wzmożone kontrole. Urząd Marszałkowski oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska (WIOŚ) zapowiedziały zwiększenie liczby kontroli w 2026 roku.

Kary finansowe i administracyjne

Oprócz wyższych grzywien za nieterminowe złożenie raportu, przedsiębiorcy mogą zostać obciążeni opłatą dodatkową w wysokości 50% należnej opłaty produktowej, jeśli raport nie zostanie złożony w ciągu 14 dni od terminu. To oznacza, że opóźnienie o dwa tygodnie może podwoić koszty.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, urząd może nałożyć obowiązek korekty raportu oraz zapłaty zaległych opłat wraz z odsetkami. W skrajnych przypadkach sprawa może trafić do sądu, co wiąże się z dodatkowymi kosztami i reputacyjnym ryzykiem.

Kontrole Urzędu Marszałkowskiego i WIOŚ

W 2026 roku zaplanowano wzmożone kontrole – szczególnie w branżach opakowaniowej i bateryjnej. Urzędnicy będą sprawdzać nie tylko terminowość złożenia raportu, ale także zgodność danych z faktycznym stanem magazynowym. W przypadku wykrycia rozbieżności, firma może zostać zobowiązana do korekty i zapłaty zaległych opłat.

Dlatego tak ważne jest prowadzenie rzetelnej ewidencji i przechowywanie dokumentów źródłowych przez co najmniej 5 lat. W razie kontroli będą one podstawą do weryfikacji danych w raporcie.

Podsumowanie i rekomendacje

Zmiany w sprawozdaniu KOBiZE od 2026 roku są znaczące i dotyczą każdego przedsiębiorcy wprowadzającego produkty w opakowaniach, oleje, opony, baterie i akumulatory. Wyższe stawki opłat, rozszerzony zakres danych i ostrzejsze sankcje wymagają dostosowania procedur raportowania.

Eksperci zalecają:

• Rozpoczęcie prac nad raportem już w styczniu 2026 roku
• Prowadzenie szczegółowej ewidencji odpadów w formie elektronicznej
• Korzystanie z walidacji danych w systemie BDO przed wysłaniem
• Skorzystanie z profesjonalnego doradztwa środowiskowego, np. Ekopro-Grupa, które oferuje kompleksową obsługę sprawozdań KOBiZE

Przyszłość przyniesie dalsze zmiany – już teraz mówi się o kolejnej nowelizacji w 2027 roku, która ma objąć m.in. opakowania jednorazowego użytku. Warto więc śledzić aktualności i na bieżąco dostosowywać procedury.